Δράση: Ανακοίνωση από Ζέτα Παπανδρέου (μέλος Ομάδας Προφορικής Ιστορίας Επταπυργίου), με τίτλο: «Μπογαλάκια ρούχα δεμένα με σπάγκο». Επιζώντες του Επταπυργίου μιλούν για εκτελέσεις στον Εμφύλιο. Το άγος αποτρόπαιων ιστορικών γεγονότων και διεθνείς πρακτικές κοινωνικής κάθαρσης».
Πλαίσιο: Ημερίδα με θέμα «Ανώνυμοι και επώνυμοι νεκροί: Ένας διάλογος για τις πολιτικές αναγνώρισης και αποσιώπησης» στο Κέντρο Ιστορίας Θεσσαλονίκης (ΚΙΘ).
Διοργάνωση: Ελληνική Ένωση Ιστορικών, Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων, Σύλλογος Ελλήνων/ίδων Κοινωνιολόγων – Παράρτημα Θεσσαλονίκης, Σύλλογος Κοινωνικών ανθρωπολόγων Ελλάδας
Ημερομηνία: 22/04/2026
Το Επταπύργιο είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα μνημείου όπου πραγματώνεται πάλη μεταξύ της συλλογικής μνήμης και της θεσμικής αμνησίας, καθώς και αμηχανίας διαχείρισης του σύγχρονου παρελθόντος του. Η παρουσίαση προφορικών μαρτυριών από φυλακισμένους στα χρόνια του Εμφυλίου λειτουργεί αφενός ως έναυσμα για τη σημασία της ανάδειξης της φυλακής Γεντί Κουλέ – διάδοχη κατάσταση του ρωμαϊκού, βυζαντινού και οθωμανικού φρουρίου Επταπύργιο – επίσης, ως μνημείο, και αφετέρου ως συνθήκη διαλόγου με ανώνυμους και επώνυμους νεκρούς της περιβόητης φυλακής.
Το εύρημα των ομαδικών τάφων στον Δήμο Συκεών, ηχηρά επιβεβαίωσε ότι πτυχές του πρόσφατου παρελθόντος δεν εντάσσονται στο επίσημο αφηγηματικό και ερμηνευτικό πλαίσιο του Επταπυργίου, καθώς γίνονται αντιληπτές ως «μη αρχαιολογίες». Η πριν απωθημένη και πλέον αναδυόμενη μνήμη των εκτελέσεων του Επταπυργίου, θεσμικά αντιμετωπίζεται ως «επικίνδυνη» μνήμη. Πώς θα εξετάσει και θα διαχειριστεί η Πολιτεία και η ελληνική κοινωνία τα πρόσφατα ευρήματα πίσω από το Επταπύργιο; Το διακύβευμα είναι η διεργασία ιστορικών τραυμάτων και όχι ο επανατραυματισμός της κοινωνίας εξαιτίας θεσμικών χειρισμών αποποίησης ευθυνών και ανάληψης πρωτοβουλιών σχετικά με την τύχη των ομαδικών τάφων. Συνεπώς, αντικείμενο της ανακοίνωσης, εκτός από την παρουσίαση – μέσω προφορικών μαρτυριών – του θανάτου στα χρόνια του Εμφυλίου από ανθρώπους που με διαφορετικές ιδιότητες βρέθηκαν στο Γεντί Κουλέ (οι περισσότεροι ως έγκλειστοι), είναι και η εξέταση – σε διεθνές επίπεδο – των πρακτικών οι οποίες ακολουθούνται όταν οι κοινωνίες αποφασίζουν να ασχοληθούν με το «σκοτεινό» παρελθόν τους και να απονείμουν και συμβολικά ιστορική δικαιοσύνη.