Στις 3 του Φλεβάρη 2026 η Ομάδα Προφορικής Ιστορίας Αθήνας (ΟΠΙΑ), ξενάγησε δύο τμήματα της Στ΄ τάξης του 7ου Δημοτικού σχολείου Γαλατσίου στην ευρύτερη γειτονιά του, τη λεγόμενη Λαμπρινή Γαλατσίου. Τα παιδιά συνοδεύονταν από τη δασκάλα και το δάσκαλό τους, ήταν χαρούμενα για τη βόλτα & περίεργα για όσα επρόκειτο να ακούσουν.
Πρώτη στάση, το πάρκο Ηνιόχου: εδώ φανταστήκαμε την περιοχή των Τουρκοβουνίων απέναντί μας στη δεκαετία του ’40, με τα βοσκοτόπια, τους βοσκούς και τα κοπάδια τους, χωρίς κατοίκηση, με το μικρό εργαστήρι γιαουρτιού της οικογένειας Φιλίππου, που εξελίχθηκε στη σημερινή βιομηχανία γαλακτοκομικών ΦΑΓΕ. Μιλήσαμε επίσης για σύγχρονους τους αγώνες των κατοίκων της περιοχής να σώσουν το πάρκο Ηνιόχου από την τσιμεντοποίηση, για τη οικονομική συνεισφορά τους και την εθελοντική εργασία τους, ώστε ο χώρος να γεμίσει δέντρα, να τοποθετηθούν παγκάκια που τα φροντίζουν και τα συντηρούν. Στο πάρκο γίνονται πολλές όμορφες εκδηλώσεις όπως συναυλίες, καραγκιόζης, παιδικό θέατρο, ακόμα και στόλισμα Χριστουγεννιάτικου δέντρου.

Στη δεύτερη στάση, στην παιδική χαρά Αλκυόνης & Πυθίας μιλήσαμε για τα δάση και τις καλλιέργειες που υπήρχαν σε όλη την περιοχή (στάρια, κριθάρια, οπωροφόρα, αμπέλια κλπ) πριν και μετά την Κατοχή, την εξαιρετικά αραιή κατοίκηση, καθώς και τις πλημμύρες που συνέβαιναν μέχρι και τη δεκαετία του ’60 από τα πολλά ρέματα, τα οποία κατέβαιναν απ’ το βουνό.
Στην τρίτη στάση, Τράλλεων & Παπαφλέσσα: αναφερθήκαμε στο μικρό συνοικισμό των 10-15 οικογενειών που υπήρχε τη δεκαετία του ’40. Είπαμε για το ρέμα της Φωκά το οποίο πλημμύριζε για δεκαετίες μετά την Κατοχή, παρασέρνοντας τις καλλιέργειες και τις παράγκες που υπήρχαν στις όχθες του και πνίγοντας στη λάσπη τα λίγα πιο στέρεα σπίτια. Για την ανυπαρξία τρεχούμενου νερού, βασικών ευκολιών στο νοικοκυριό και τις αυτοσχέδιες τουαλέτες έξω απ’ τα σπίτια. Μιλήσαμε για τη μεγάλη πείνα που προξένησαν οι φασίστες και ναζί κατακτητές στην Κατοχή, για τους πολλούς πεινασμένους που έπεφταν στο δρόμο νεκροί και τους πετούσαν στο παρακείμενο ρέμα για να τους παρασύρει μέχρι τον Κηφισό. Για τα παιδιά που ζητιάνευαν λίγο φαγητό από τους Ιταλούς, για τις χελώνες που τους προμήθευαν με αντάλλαγμα λίγη κουραμάνα. Για τα κουτιά της Οβομαλτίνης που δεν ήταν κακάο, αλλά χειροβομβίδες και τα σκόρπιζαν οι κατακτητές για να σκοτώνουν μικρά παιδιά. Για τους Ιταλούς που στρατοπέδευαν εδώ και τους αεροπορικούς βομβαρδισμούς, απ’ τους οποίους οι άνθρωποι προστατεύονταν σε πρόχειρα μικρά αυτοσχέδια καταφύγια.
Στην τέταρτη στάση, το πεύκο Δρυάδων & Δελφών μιλήσαμε για το καμίνι του Παπαγεωργίου όπου έψηνε τις πήλινες στάμνες του. Για την ταβέρνα του Παμεινώντα του Σιδέρη, όπου στη Κατοχή, ο καλός σταμνάς Παπαγεωργίου, έσφαξε το γαϊδουράκι του, τόφερε στην ταβέρνα κι έκανε το τραπέζι σ’ όλη την πεινασμένη γειτονιά.
Στην πέμπτη στάση, στο παρκάκι Πανός & Χριστιανουπόλεως αναφερθήκαμε στον κεντρικό αγωγό της ΕΥΔΑΠ που «τρέχει» κάτω απ’ το δρόμο και άρχισε να υδρεύει την Αθήνα από το 1931. Στο κτήμα Τσάκωνα με καλλιέργειες και εκτροφή αγελάδων. Στις φτωχές οικογένειες που καλλιεργούσαν λίγα λαχανικά και τα μετέφεραν με τα πόδια σε ξύλινο καρότσι μέχρι την Κολοκυνθού να τα πουλήσουν για να επιβιώσουν. Επίσης στο Ολοκαύτωμα και τη φιλοξενία ενός αριθμού Εβραίων στην περιοχή για μερικούς μήνες το 1946.
Έκτη και τελευταία στάση στην ΕΥΔΑΠ, πρώην ΟΥΛΕΝ (Διυλιστήριο Γαλατσίου): εδώ μιλήσαμε για την ύδρευση της Αθήνας, τη λειψυδρία και τους τρόπους που προμηθεύονταν το νερό οι κάτοικοι του Γαλατσίου πριν και μετά τη δημιουργία του φράγματος του Μαραθώνα και του διυλιστηρίου. Για περιστατικά από την Κατοχή: το σαμποτάζ του αντιστασιακού Γιώργου Ράνιου, εργαζόμενου στην ΟΥΛΕΝ, που δηλητηρίασε το νερό που έστελναν οι κατακτητές στα στρατεύματά τους στη Β. Αφρική. Τη σύλληψή του μετά από προδοσία και την εκτέλεσή του το 1943 στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής. Και για τη μάχη που έδωσαν οι αντάρτες το 1944 και έσωσαν το διυλιστήριο από τα σχέδια των Γερμανών και των Ελλήνων συνεργατών τους να το καταστρέψουν κατά την υποχώρησή τους.

